ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ – ΑΙΜΟΛΗΨΙΑ και ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΗ

Παρακάτω δίνονται γενικές οδηγίες για την προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δειγματοληψία, οι οποίες πιθανόν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις οδηγίες
του γιατρού και το είδος της διερεύνησης που απαιτείται.

  • Κατά την προσέλευσή σας στο εργαστήριο θα σας ζητηθούν τα προσωπικά σας στοιχεία, για τα οποία τηρείται πλήρης εμπιστευτικότητα.

  • Αναφέρετε εάν πάσχετε από οποιαδήποτε ασθένεια.

ΑΙΜΑ

Ο ασθενής πρέπει να είναι νηστικός. Δεν πρέπει να προηγείται της λήψης του αίματος έντονη σωματική καταπόνηση.

  • Ώρα αιμοληψίας: αυτή συνιστάται να γίνεται το πρωί (7:30-9 π.μ.).

  • Το δείγμα συλλέγεται από το εξειδικευμένο προσωπικό του εργαστηρίου και λαμβάνεται σε ειδικά φιαλίδια.

  • Είναι πάντοτε καλό να γίνεται ή συλλογή του αίματος μετά από ολονύκτια νηστεία (10-12 ώρες).

  • Η λήψη νερού συστήνεται και δεν επηρεάζει τις αναλύσεις.

  • Δείγματα για προσδιορισμό επιπέδων φαρμάκων στο αίμα λαμβάνονται συνήθως λίγο πριν από την πρωϊνή δόση του φαρμάκου (βλέπε σελ. 12).

  • Για βρέφη και μικρά παιδιά υπάρχουν στο εργαστήριο μας κατάλληλα σωληνάρια και συστήματα αιμοληψίας.

  • Εάν σας έχουν δοθεί συγκεκριμένες οδηγίες από το θεράποντα ιατρό σας, ακολουθείστε τες.

Εάν υπάρχουν οποιεσδήποτε αμφιβολίες πρέπει να ζητείται η συμβουλή του εργαστηρίου, πριν από τη λήψη του αίματος.

Παρέχεται από το εργαστήριο εξωτερική αιμοληψία κατ΄οίκον ή στο χώρο εργασίας σας, πάντοτε με ραντεβού.

ΟΥΡΑ

Όλα τα δείγματα πρέπει να συλλέγονται σε καθαρά και αποστειρωμένα δοχεία που κλείνουν καλά. Μπορείτε να τα προμηθευτείτε από το χημείο, ή από

οποιοδήποτε φαρμακείο.

Ούρα μέσης ροής

Λαμβάνεται κατά προτίμηση δείγμα από τα πρώτα πρωϊνά ούρα

Για τη λήψη του δείγματος ακολουθείται η παρακάτω διαδικασία:

  • Ο ασθενής πλένει τα χέρια του με σαπούνι και τα σκουπίζει

  • Τα γεννητικά όργανα καθαρίζονται με αποστειρωμένο τολύπιο βρεγμένο με νερό

  • Η πρώτη εξερχόμενη ποσότητα ούρων απορρίπτεται

  • Στη συνέχεια και χωρίς να διακοπεί η ροή των ούρων, τοποθετούμε το καθαρό δοχείο και συλλέγουμε τα ούρα

  • Κλείνουμε το δοχείο πολύ καλά με το πώμα του

  • Αναγράφουμε στην ετικέτα το όνομα, την ημερομηνία και την ώρα λήψης του δείγματος.



Συνολικά ούρα 24ώρου

Ενδείξεις: ποσοτικοί προσδιορισμοί, π.χ. λευκώματος, κρεατινίνης, ηλεκτρολυτών, αμυγδαλικού οξεός (
VMA
) κ.ά.

  • Χρονικό διάστημα συλλογής: Κατά το πλείστον, έναρξη στις 8:00 π.μ. της πρώτης ημέρας και λήξη στις 8:00 π.μ. της επόμενης ημέρας

  • Τα πρώτα πρωϊνά ούρα απορρίπτονται

  • Όλα όμως τα ούρα της ημέρας και της νύκτας συν τα πρώτα πρωϊνά της επόμενης ημέρας τα βάζετε στο ειδικό δοχείο που σας δόθηκε από το
    εργαστήριό μας

  • Κατά τη διάρκεια της συλλογής των ούρων, το δοχείο πρέπει να διατηρείται σε δροσερό μέρος και με την ολοκλήρωση της διαδικασίας να παραδίνεται στο
    εργαστήριο.

ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ

  • Εγκεφαλονωτιαίο υγρό:

Λαμβάνεται μόνο από ειδικό ιατρό.

  • Φλέγματα:

Κατά προτίμηση πρωϊνά πτύελα.

Το υλικό αποβάλλεται με βήχα μέσα σε αποστειρωμένο δοχείο.

  • Κόπρανα:

Λαμβάνεται σε αποστειρωμένο δοχείο τυχαίο δείγμα μεγέθους φουντουκιού.

Σε ειδικές περιπτώσεις κατόπιν οδηγιών του ιατρού λαμβάνονται δείγματα σε τρεις διαδοχικές ημέρες.

  • Eπιχρίσματα: φάρυγγα, αυτιού, μύτης, ουρήθρας, κόλπου, από πληγές κ.ά.

Λαμβάνονται μερικά κύτταρα με βαμβακοφόρο στειλεό, από περιοχές που φλεγμαίνουν.

Συνήθως λαμβάνονται από ειδικό ιατρό.

Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να ληφθούν και στο εργαστήριο.

  • Σπέρμα:

Λαμβάνεται σε αποστειρωμένο δοχείο μετά από 3 μέρες αποχή.

Μεταφέρεται στο εργαστήριο το συντομότερο δυνατό μετά από τη λήψη του, δεδομένου ότι η εξέταση πρέπει να γίνεται εντός 1-2 ωρών.

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΟ ΑΙΜΑ

 

Ι. ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ

  • Αμινογλυκοσίδες

Δείγμα: ορός αίματος.

Η αιμοληψία για τη μέτρηση της μέγιστης συγκέντρωσης πρέπει να γίνεται 1 ώρα μετά την τελευταία ενδομυϊκή χορήγηση ή μισή ώρα μετά το πέρας μιας
ενδοφλέβιας χορήγησης διάρκειας 30 λεπτών.

Για τη μέτρηση της ελάχιστης δόσης, η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται αμέσως πριν από την επόμενη δόση.

  • Βανκομυκίνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Η αιμοληψία για τη μέτρηση της μέγιστης συγκέντρωσης πρέπει να γίνεται 1 ώρα μετά το τέλος μιας ενδοφλέβιας χορήγησης, ενώ η λήψη για τη μέτρηση της
ελάχιστης συγκέντρωσης πρέπει να γίνεται αμέσως πριν από την επόμενη δόση.

ΙΙ. ΑΝΤΙΕΠΙΛΗΠΤΙΚΑ, ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ

  • Καρβαμαζεπίνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος για τη μέτρηση της μέγιστης συγκέντρωσης πρέπει να γίνεται 6-18 ώρες μετά από την τελευταία δόση.

  • Φαινοβαρβιτάλη, πριμιδόνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Για τη μέτρηση φαινοβαρβιτάλης, η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται στο μεσοδιάστημα μεταξύ των δόσεων.

Για μέτρηση των ανωτέρων επιπέδων της πριμιδόνης, η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται 2-4 ώρες μετά την τελευταία χορήγηση.

  • Φαινυτοίνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται στο μεσοδιάστημα μεταξύ των δόσεων.

  • Βαλπροϊκό οξύ

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος για τη μέτρηση του ανώτερου επιπέδου, πρέπει να γίνεται 1-4 ώρες μετά από την τελευταία δόση.

  • Λίθιο

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται 12 ώρες μετά από την τελευταία δόση.

ΙΙΙ. ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΥΤΤΑΡΟΣΤΑΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

  • Κυκλοσπορίνη Α

Δείγμα: αιμολυμένο αίμα με
EDTA
.

Η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται πριν από την επόμενη δόση.

  • Μεθοτρεξάτη

Δείγμα: ορός αίματος.

Χρονικά σημεία λήψης του αίματος, 24 ώρες, 40 ώρες και 72 ώρες μετά την έναρξη της έγχυσης.

ΙV. ΚΑΡΔΙΑΚΕΣ ΓΛΥΚΟΣΙΔΕΣ

  • Διγοξίνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος πρέπει να γίνεται 8-24 ώρες μετά από την τελευταία δόση.

  • Θεοφυλλίνη

Δείγμα: ορός αίματος.

Η λήψη του αίματος για τη μη επιβραδυνόμενη μορφή πρέπει να γίνεται 1 ώρα, ενώ για την επιβραδυνόμενη 4-6 ώρες μετά από τη λήψη από του στόματος.

Στην περίπτωση της ενδοφλέβιας έγχυσης, η λήψη πρέπει να γίνεται κατά τη διάρκεια της χορήγησης.